وبلاگ زندگی سالم
» علل روان شناختی: افسردگی، اضطراب ، استرس درمیان سالمندان
شایعترین مسئله بهداشتی شناختی که افراد سالخورده با آن روبرو هستند ، زوال عقل است ، از بین رفتن عملکردهای شناختی براساس اعلام انستیتوی ملی پیری ، سایر شرایط و بیماریهای مزمن سلامتی خطر ابتلا به زوال عقل مانند سوء مصرف مواد ، دیابت ، فشار خون بالا ، افسردگی ، HIV و سیگار کشیدن را افزایش می دهد.
افسردگی و اضطراب: نحوه شناسایی و درمان علائم همزیستی
مطلب مرتبط
تفاوت بین چربی های امگا 3 و چربی های امگا 6 چیست؟علائم و نشانه ها
تست خودیاری
نکاتی برای مدیریت
با پزشک خود صحبت کنید
تشخیص بالینی
رفتار
چشم انداز
پیوند چیست؟
افسردگی و اضطراب همزمان می توانند رخ دهند. در حقیقت ، تخمین زده می شود که 45 درصد از مبتلایان به یک وضعیت بهداشت روان معیارهای مربوط به دو یا چند اختلال را دارند. یک مطالعه نشان داد که منبع نیمه اعتماد افراد مبتلا به اضطراب یا افسردگی دارای شرایط دیگر است. اگرچه هر بیماری دلایل خاص خود را دارد ، اما ممکن است علائم و معالجه مشابهی با هم دارند. برای کسب اطلاعات بیشتر بخوانید ، از جمله نکاتی درباره مدیریت و آنچه که از تشخیص بالینی انتظار دارید.
علائم هر بیماری چیست؟
برخی علائم افسردگی و اضطراب با هم همپوشانی دارند ، مانند مشکلات خواب ، تحریک پذیری و مشکل در تمرکز. اما چندین تفاوت اساسی وجود دارد که به تمایز میان این دو کمک می کند. احساس کمبود ، ناراحت یا ناراحتی طبیعی است. این می تواند در مورد احساس چنین روشی برای چند روز یا چند هفته به پایان برسد.
علائم جسمی و تغییرات رفتاری ناشی از افسردگی
کاهش انرژی ، خستگی مزمن یا احساس تنش مکرر
تمرکز ، تصمیم گیری یا یادآوری دشوار است
درد ، درد ، گرفتگی یا مشکلات دستگاه گوارش بدون دلیل مشخص
مطلب مرتبط
راه های انتقال ویروس مرگبار هانتاویروس و نحوه پیشگیری از آنتغییر در اشتها یا وزن
مشکل در خواب ، زود بیدار شدن از خواب یا خواب زیاد
علائم عاطفی افسردگی
از دست دادن علاقه یا دیگر یافتن لذت در فعالیت ها یا سرگرمی ها
احساس مداوم غم و اندوه ، اضطراب یا پوچی
احساس ناامیدی یا بدبینی
عصبانیت ، تحریک پذیری یا بی قراری
احساس گناه یا تجربه احساس بی فایده یا ناتوانی
افکار مرگ یا خودکشی
اقدام به خودکشی
اضطراب ، یا ترس و نگرانی ، هر از گاهی ممکن است برای هر کسی اتفاق بیفتد. تجربه اضطراب قبل از یک رویداد بزرگ یا تصمیم مهم غیر معمول نیست. اما اضطراب مزمن می تواند ناتوان کننده باشد و منجر به افکار و ترس های غیرمنطقی شود که در زندگی روزمره شما تداخل دارد.
تستهای خودیاری رایج برای اضطراب و افسردگی شامل موارد زیر است:
تست افسردگی و تست اضطراب
تست افسردگی
تست اضطراب
علائم عاطفی اضطراب عبارتند از:
بی قراری ، تحریک پذیری یا احساس لبه
در کنترل نگرانی یا ترس مشکل دارید راه رفتن و تعادل ما وابسته به گوشها، چشمها، پاها و مغز ما هستند. فرایند طبیعی پیری، سالمندان را با خطر بیشتر زمین خوردن روبرو می کند. زمین خوردن از جمله علل شایع و اغلب نادیده گرفته شده آسیب های دوران سالمندی هستند.
در گوش و چشم سالمند به طور توامان مشکلاتی ایجاد میشود. این افراد دچار عدم تعادل در شناخت افراد و محیط پیرامون خود میشوند. اگر قبلا صدا را نمیشنیدند، با دیدن فرد او را میشناختند ولی با کاهش بینایی مشکل بدتر میشود. برای مواجهه مطلوب با این مشکل توصیه میشود متخصص گوش و حلق و بینی و متخصص چشم پزشکی بیمار را به طور جداگانه ویزیت کنند. گاهی تجویز سمعک و درمان خشکی چشم یا آبمروارید میتواند این مشکل را تا حدود زیادی برطرف کند.
حرکات بدن همه انسانها از طریق مغز کنترل میشود. اگر این عضو در اثر بیماریهایی مانند تومور یا لرزش اندام و بیماری پارکینسون که در افراد مسن مشاهده میشود، دچار اختلال عملکردی شود، فرد نمیتواند تعادل بدنش را به خوبی حفظ کند.
افزایش سن و پیر شدن مغز باعث میشود رفلکسهای مغزی هم کاهش یابد و سالمند نتواند بهموقع در برابر موانع واکنش نشان دهد. مثلا وقتی ما ناگهانی وارد یک چاله کوچک میشویم یا به یک برجستگی روی زمین برخورد میکنیم، بهطور ناخودآگاه پاها جمع و بعضی از عضلات منقبض میشوند تا بدن بتواند با این تغییرات تعادل خود را حفظ کند، درحالی که این تغییر حالت در یک سالمند با تاخیر زیادی ایجاد میشود و باعث واژگون شدن سالمند خواهدشد. بیمارانی که دچار سکته مغزی شدهاند هم همین وضعیت را دارند؛ حرکاتشان بسیار کند است و رفلکسها بسیار با تاخیر انجام میگیرد.
تنگی کانال نخاعی با افزایش سن بیشتر میشود. در این مواقع فشار روی نخاع زیاد است. چنین افرادی وقتی راه میروند، دچار سنگینی در لگن، ران و پاها میشوند و بعد از طی کردن 200-100 متر متوقف میشوند. تنگی کانال مزمن بهتدریج باعث ضعف عضلات اطراف لگن و ران میشود. ضعف، قدرت عضلات و واکنش بدن را کاهش میدهد. در واقع، سیستم عصبی که از نخاع میآید، مشکل دارد.
اندام تحتانی به هر دلیلی دچار کاهش دامنه حرکتی مفاصل میشود. البته علت اصلی بروز این مشکل معمولا آرتروز است. وقتی مفصل حرکت کافی ندارد، وضعیتی به خود میگیرد تا دردش کمتر شود. به همین دلیل است که اگر به پای افراد مسن نگاه کنیم، معمولا متوجه چرخش به داخل پا میشویم. همین چرخش باعث فشار به مفاصل مجاور میشود و بیمار برای کم کردن فشار گاهی ممکن است بدن را به جلو پرت کند و اگر این کار را نکند، احتمال شکستن پا وجود دارد. این افراد معمولا در سطوح صاف مشکلی ندارند ولی در سطوح ناهموار و شیبدار ضعف کاملا مشهود است.
درد مفصلی باعث میشود عضله کمتر منقبض شود. کاهش انقباض عضله باعث ضعیف شدن و تحلیل رفتن آن میشود. بیمارانی که کورتون یا بعضی از داروها را مصرف میکنند یا مشکلات هورمونی دارند هم دچار ضعف عضلات میشوند و استعداد بیشتری برای زمین خوردن دارند.
معمولا شایعتر از سایر گروههای سنی در سالمندانی که مثلا از هر 10 نفر 8 نفر دچار تنگی کانال نخاعی هستند و این مشکلشان تقریبا ماندگار است. ورزش بیشترین تاثیر را در جلوگیری از درد دارد. برای افرادی که دچار آرتروز شدید هستند که باعث کاهش دامنه حرکتیشان شده هم ورزش مفید است. توصیه این است تا آنجا که میتوانید تحرک عضو را حفظ کنید. بیتحرکی باعث ضعف عضلات میشود و عضلات همان رفلکسهای باقیمانده را هم از دست میدهند، اما تحرک باید با میزان توانایی متعادل شود.
پیاده روی کرده وچند دقیقه یا ساعت در روز برای پاها مفید است؟ اگر مثلا در 1 ساعت پیادهروی دچار درد میشوید، بهتر است فردای آن روز زمان را کاهش دهید. حتی میتوانید پیادهروی را تقسیم کنید، مثلا هر 150 متر چند دقیقه استراحت کنید.
یکی از کمک کننده ها استفاده از عصا است. گرچه سالمندان از نظر روانی و ظاهری نسبت به عصا گرفتن مقاومت میکنند ولی بهتر است به این وضعیت عادت کنند زیرا یک عصای بسیار کوچک باعث میشود خیلی فعالتر از قبل شوند و زمین نخورند.سالمندانی که شنا بلد هستند، از رفتن به استخر بیشتر منفعت میبرند. گرچه راهرفتن در استخر هم مفید است ولی تاثیر شنا کردن را ندارد.
سیستم تعادلی در گوش داخلی مربوط به قسمتهایی به نام اوتیکول، ساکول و مجاری نیمدایره است. طی فرآیند دقیق و ظریفی کمک میکنند که فرد بتواند تعادل خود را حفظ کند. گاهی تغییرهایی جزیی در ذرات موجود در مجاری نیمدایره ایجاد میشود. این ذرات جابهجا و داخل مایع گوش داخلی رها و باعث سرگیجه و اختلال تعادل در وضعیت خاصی میشوند.
مساله نسبتا شایعی زمین خوردن سالمندان است. سالمندان بیدلیل زمین نمیخورند و اگر به مشکلات طبی ایجادشده در دوران سالمندی توجه نکنیم، باز هم شاهد این اتفاق خواهیم بود؛ یعنی یک زمین خوردن ساده، مشکلات بزرگتری مثل شکستگی استخوان ایجاد میکند.
راهرفتن و تعادل ما وابسته به گوشها، چشمها، پاها و مغز ما هستند. فرایند طبیعی پیری، سالمندان را با خطر بیشتر زمین خوردن روبرو می کند. زمین خوردن از جمله علل شایع و اغلب نادیده گرفته شده آسیب های دوران سالمندی هستند.
مشکلات بینایی عامل زمین خوردن اختلالی که در آن فرد نمیتواند رنگها و تصاویر نزدیک به هم را از یکدیگر تشخیص دهد و علت پیرچشمی است که در عدسی و شبکیه ایجاد میشود. در این اختلال سالمندان بعد از 79- 65 سالگی نمیتوانند به خوبی رنگ سبز تیره را از سبز روشن یا زرشکی را از رنگ قرمز تشخیص دهند. مثلا ممکن است در و دیوار هر 2 به رنگ کرم باشد و سالمند متوجه نشود و هنگام عبور از در به دیوار برخورد کند یا اگر فرش روی پله با کف زمین رنگ مشابهی داشته باشد، متوجه شروع شدن پله نشود و زمین بخورد. برای مواجهه مناسب با این مشکل باید محیط خانه را طوری طراحی کنید که رنگهای نزدیک کنار هم قرار نگیرند، مثلا سیاه را کنار سفید قرار دهید.
مشکلی که در اثر افزایش سن ایجاد میشود.تاری دید است و در این اختلال، سطح قرنیه، عدسی و شبکیه بتدریج ضعیف شده و کدر میشود. این روند باعث کاهش بینایی در فرد خواهد شد. این افراد متوجه مکان اشیاء نمیشوند و همه چیز را مات میبینند. این اختلال هم باعث برخورد فرد به اشیاء و در و دیوار میشود که در راهرفتن و انجام امور روزمره تاثیر میگذارد. کدورت بینایی ممکن است بهدلیل بیماریهایی مانند آبمروارید یا گلوکوم باشد. با درمان بیماری یا کنترل آن تا حدود زیادی میتوان مشکل بیمار را برطرف کرد.
افزایش نیاز به نور در سالمندان برای انجام کارهایی که قبلا میتوانستند با نور کمتری انجام دهند. افراد سالمند 3 برابر افراد جوان به نور نیاز دارند. پدربزرگها و مادربزرگها معمولا سعی میکنند خانه را چراغانی کنند زیرا با نور کم نمیتوانند خوب ببینند و خوب ندیدن باعث زمین خوردن میشود.
با بروز افسردگی در دوران میانسالی کاهش قدرت شنوایی در افراد بزرگسال همیشه تشخیص داده نمیشود و تحت درمان قرار نمیگیرد اما درصورت تشخیص میتواند به پیشگیری از افسردگی در سالهای بعدی زندگی کمک کند.
پزشکان آمریکایی می گویند میانسالانی که از کاهش شنوایی رنج میبرند بیشتر در معرض ابتلا به افسردگی هستند و هر چه میزان قدرت شنوایی در آنان کمتر شود احتمال ابتلا به افسردگی در این افراد بیشتر میشود.
بیشتر افراد بالای 70 سال تا حدودی قدرت شنوایی خود را از دست میدهند که این مشکل در نسبت پایینی از این افراد تشخیص داده میشود. تشخیص و درمان کاهش قدرت شنوایی ابه آسانی انجام میشود واگربتواند به پیشگیری ازافسردگی در این افراد کمک کند بیشتر اهمیت پیدا میکند.از تمامی این افراد تست شنوایی گرفته شد و وضعیت افسردگی در این بیماران مورد بررسی قرار گرفت.
پزشکان دریافتند در افرادی که تا حدودی قدرت شنوایی خود را از دست داده بودند، ابتلا به افسردگی حدود دو برابر بیشتر بوده است. همچنین در افرادی که میزان کاهش قدرت شنوایی شدید بوده احتمال افسردگی در آنان چهار برابر افزایش داشته است.
خواب فرد در یک برهه زمانی طولانی دچار مشکلاتی مانند کم خوابی، پرخوابی کژ خوابی، خروپف شود، فرد مبتلا به اختلال خواب است. اگرچه اختلالات خواب در هر سنی رخ میدهد، اما افراد پیر غالبا با مشکلات زیادی جهت دستیابی به یک خواب راحت مواجه هستند.
بهترین زمان خواب برای سالمندان خواب شبانه به 7 تا 8 ساعت خواب شبانه نیاز دارند. سالمندان باید در شب به اندازهی کافی بخوابند تا در روز احساس راحتی کنند و از زندگی و زنده بودن خود لذت ببرند.
خواب روزانه به کارکرد بهتر مغز کمک میکند. سالمندان میتوانند در طول روز هم بخوابند. خواب میانروزی، بهتر است بین ساعات 3-1 بعدازظهر باشد. سالمندان نباید بعد از ساعت 6 عصر بخوابند زیرا ممکن است با خواب شبانه تداخل داشته باشد.
جمعیت سالمندان به علت کاهش موالید، بهبود وضعیت بهداشت و افزایش امید به زندگی، ضرورت توجه به مشکلات این قشر را برجسته می کند. یکی از مشکلات تأثیرگذار بر کیفیت زندگی این قشر آسیب پذیر خواب است.
بعضی از سالمندان وقتی وارد رختخواب می شوند زمانی طولانی تا به خواب رفتنشان بیدار می مانند. در این نوع از اختلال فرد می خوابد ولی بعد از چند ساعت یعنی ساعت 4-3 صبح از خواب بیدار می شود و دیگر نمی تواند بخوابد. ممکن است علت اختلال در تداوم خواب، اختلالات خلقی یا روانی مثل افسردگی باشد.
اختلال در ریتم خواب و بیداری: در این حالت سالمند زودتر از بقیه می خوابد و زودتر از آنها خواب بیدار می شود؛ یعنی در طول ساعاتی که عمده خانواده خوابند، او بیدار است و برعکس وزن بالا، نارسایی قلبی، بیماریهای تنفسی مانند آسم، بیماریهای گوش و حلق و بینی مانند سینوزیت، دیابت، زخم معده و اثنی عشر، دردها مانند کمر درد و سردرد.
مصرف الکل، چای یا قهوه، خوردن غذای سنگین قبل از خواب، چرت زدن روزانه، الگوی نامنظم خواب محیط خیلی گرم یا سرد، سرو صدا، آلودگی هوا، نداشتن حریم خصوصی، شلوغ بودن و تعداد بالای افراد خانواده از دست دادن همسر، بازنشستگی، ترس از مرگ هنگام خواب.
خواب فرد در یک بازه زمانی طولانی بهطور متوسط در شبانهروز کمتر از 3/5 ساعت یا بیشتر از 5/8 ساعت باشد به این فرد به ترتیب کمخواب و پرخواب گفته میشود. براساس شواهد، الگوی مزمن پرخوابی یا کمخوابی مفرط میتواند باعث کاهش عمر مفید و افزایش مرگومیر زودرس شود.
از سالمندان درباره وضعیت خوابشان سوال پرسیده میشود، معمولا به شکل اغراقآمیز از کمخوابی یا پرخوابی زیادی شکایت میکنند، در حالی که پزشک با بررسی بیشتر متوجه میشود که سالمند خواب نسبتا مطلوبی دارد و فقط تصورش این است خوابش مناسب نیست؛ مثلا خوابش سبک است ولی فکر میکند نخوابیده است. این افراد با اینکه از بیخوابی شکایت دارند،
در طول روز اصلا کسل نیستند و با انرژی به کارهای روزمره خود میپردازند. گاهی نیز علائمی از سوی سالمند عنوان میشود که نشان از مشکلی جدی است و بیانگر این است که احتمالا اختلال خواب در سالمند وجود دارد.
کمخوابی اولیه نمیتوان دلیل شناخته شده برای کمخوابی یافت. البته در این موارد دلایل روانپزشکی بیشتر از سایر علل مطرح است. اختلالات روانپزشکی مانند افسردگی، شیدایی، اضطراب و… میتواند باعث اختلال در شروع خواب شود. اگر ثابت شود بیمار از نوعی اختلال روانپزشکی رنج میبرد، با درمان اختلال در بسیاری از موارد مشکل کمخوابی نیز حل میشود.
در کمخوابی ثانویه، میتوان دلایلی مانند ابتلای سالمند به بیماریهای مختلف، بیماریهای عفونی، قلبی، کلیوی، سرطان، درد مزمن، مصرف بعضی از داروها مثل داروهای ضدافسردگی را برای کمخوابی مطرح کرد. شکایت دیگری هم از سوی افراد مسن وجود دارد، مبنی بر اینکه پرخواب هستند. یکی از دلایل مهم پرخوابی و افت کارکرد فرد در طول روز ممکن است به کمخوابی بیمار در شب مرتبط باشد.
البته مصرف بعضی داروها در سالمندان ممکن است باعث پرخوابی شود ، قطع دارو با نظر پزشک معالج این مشکل نیز برطرف میشود. یکی دیگر از دلایل خوابآلودگی هنگام روز اشکال تنفسی و خر و پف شدید در خواب شبانه است.
وقفههای موقت تنفسی هنگام خواب که اغلب از نوع انسداد موقت راه هوایی هستند، آپنه هنگام خواب گفته میشود. غالبا در افراد مسن چاق با گردن کوتاه که سابقه خروپف و گاهی هم فشارخون کنترلنشده دارند و دچار بدخوابی هستند، با انجام تست خواب عارضهای به نام مقاومت راه های هوایی قطع تنفس هنگام خواب مطرح میشود.
بیماری ها یی مانند آلزایمر و پارکینسون با عوارضی مثل کاهش بویایی همراه است افزون بر این ها برخی ضربات به نواحی از سر نیز می تواند منجر به مشکلات بویایی شود. به طور کلی نباید به افرادی که به هردلیلی با مشکل بویایی مواجه شده اند استرس وارد کرد، یا به این افراد فشار آورد.
خیلی ازافراد در سنین بالا با این مشکلات مواجه می شوند و وارد شدن به خانه افراد کهنسال و رو در رو شدن با بوی عطرتند، بوی سوختگی یا حتی بوی غذای مانده چندان عجیب نیست. سنگین شدن گوش کهنسالان برای بسیاری از افراد عادی شده است اما به نظر می رسد مسئله مشکلات بویایی چندان جا نیفتاده است.
گاهی مصرف برخی از داروهای خاص نیز باعث بروز مشکلات بویایی می شوند و با قطع مصرف این داروها بویایی به وضعیت عادی خود باز می گردد. برخی از کهنسالان هم هستند که به دلایلی از این قاعده مستثنی هستند و با مشکلات بویایی مواجه نمی شوند. به عبارتی دیگر با عوارض کهنسالی رو به رو نمی شوند.
با این گفته ، برخی از آزمایشات خودآزمایی آنلاین در دسترس هستند تا به شما در درک بهتر اتفاقات ممکن کمک کند. این آزمایش ها ، در حالی که مفید هستند ، جایگزینی برای تشخیص حرفه ای پزشک نیستند. آنها نمی توانند شرایط دیگری را که ممکن است بر سلامتی شما تأثیر بگذارد ، استفاده کنند.
بی اختیاری و یبوست هر دو با افزایش سن شایع است و می تواند بر کیفیت زندگی افراد مسن تأثیر بگذارد. علاوه بر تغییرات مربوط به سن ، این ممکن است یک عارضه از موارد قبلی باشد که در بالا ذکر شد ، مانند عدم خوردن یک رژیم غذایی متعادل و رنج از شرایط مزمن سلامتی. کلینیک مایو پیشنهاد می کند که یک وزن سالم ، رژیم غذایی سالم و ورزش منظم برای جلوگیری از این مسائل بهداشتی سالمندان ورزش کنید. اغلب درمانهای پزشکی مؤثر وجود دارد و افراد مسن نباید از گفتگو با پزشکان خود خجالت بکشند.
