تبلیغات افزایش بازدید و افزایش فروش در ارم بلاگ
خرید حضوری و مطمئن ارز دیجیتال
مشاوره آنلاین روانشناسی به فارسی زبانان خارج از ایران
دیگه نگو شام چی بپزم !! ○مجله آشپزی شکمو○
سنبل ختایی گیاه دو ساله که به خانواده چتریان تعلق دارد. دارای ریزوم مخروطی شکل تیره رنگ و ریشه های قوی، در سال اول گیاه تنها دارای برگهای گسترده در سطح خاک است و در سال دوم ساقه بزرگ توخالی که شاخه های زیادی دارد و پوشیده از برگهای متناوب و غلاف دار است ظاهر می شود،
سپس در انتهای ساقه چترهای مرکبی که از گل های سبز رنگ تشکیل شده اند ظاهر می گردند. میوه آن دی آكن و تمام گیاه معطر است. از دیگر نام های این گیاه میتوان به آنجلیکا، باغ سنبل، روح القدس و سنبل نروژی اشاره کرد.
این گیاه در بیشتر قسمت های آسیای مرکزی، اروپای مرکزی، کشورهای مدیترانه ای و آمریکای شمالی یافت میشود. کردستان و اردبیل دارای بیشترین فراوانی سنبل ختایی در ایران هستند.
این گیاه معطر که برگ هایی بزرگ و نوک تیز دارد، از مهم ترین گونه های دارویی بشمار میرود. کشورهای زیادی از عصاره این گیاه برای ساخت داروهای خود استفاده میکنند. تنها در آمریکا سالانه بیش از ۵۰ میلیون تن سنبل ختایی تولید میشود.
از گذشته تا امروز، خواص این گیاه بر روی درمان بسیاری از بیماری ها نقش داشته است. بررسی ها نشان میدهد در ریشه این گونه، ترکیبات شیمیایی مفیدی همچون گزانتوکسین، ایمپراتورین، آنجلیس، آلفا فلاندرن، آلفاپینن و هایدروکسی وجود دارد. همین موضوع باعث شده تا از عصاره این گیاه در ساخت بسیاری از داروها استفاده شود.
درست مانند دیگر اعضای خانواده چتریان هم چون شوکران، باید دقت داشته باشید که در استفاده از سنبل ختایی دقت کرده چرا که اگر از مقدار معینی بیشتر مصرف شود می تواند مشکلات جانبی بسیاری را به وجود بیاورد. خانمهای باردار نیز نباید به هیچ عنوان از سنبل ختایی استفاده کنند
ضد اسپاسم
جایی که اسپاسم وجود داشته باشد، سرفه، عطسه، درد، اسهال، بیماری های عصبی و تشنج نیز وجود دارد. اما واقعا اسپاسم چه چیزی است؟ این یک انقباض غیر منتظره و غیر قابل پیشبینی در دستگاه های تنفسی، عضلات، اعصاب، رگهای خونی و اندامهای داخلی است که موجب سرفه شدید، گرفتگی، تشنج، انسداد جریان خون، درد در معده و قفسه سینه و سایر علائم میشود.
تنها راه بهبود این شرایط آرام کردن اندامهای مربوطه است که روغن سنبل ختایی قادر به انجام این کار است. بیشتر دانشمندان اعتقاد دارند که بهترین ماده برای از بین بردن اسپاسم، این گیاه میباشد.
سم زدایی بدن
یکی دیگر از خواص این گیاه که باعث شده تا استفاده از آن در درمان بسیاری از بیماری ها نقش داشته باشد، سم زدایی است. در طول روز سموم به طرق مختلفی وارد بدن شما میشوند. از جمله این راه ها میتوان به استفاده از لوازم آرایشی، آلودگی هوا، مصرف غذاهای فرآوری شده و متابولسیم سلولی اشاره کرد.
کبد مهم ترین اندامی است که نقش سم زدایی و تصفیه آلودگی ها از خون و اندام های بدن را بر عهده دارد. آنتی اکسیدان های موجود در سنبل ختایی از آسیب های رادیکال های آزاد به سلول های کبد جلوگیری میکنند و در نتیجه احتمال ابتلا به بیماری های کبد کاهش پیدا میکند.
ادرار آور
این ویژگی ممکن است برای افرادی که از نارسایی مزمن کلیوی، انباشت بیش از حد آب در بدن و یا کسانی که از سنگ کلیه، چاقی، فشار خون بالا و علائم مرتبط با انباشت سموم در بدن مانند روماتیسم، آرتریت و نقرس رنج میبرند، مفید باشد.
همان طور که میدانید در ادرار مقادیر قابل توجهی اوره و چربی وجود دارد. این بدان معنا است که شما با هر بار ادرار کردن مقداری از سموم و وزن خود را از دست میدهید. به عنوان یک دیورتیک، روغن اسانس آنجلیکا مقدار ادرار را افزایش داده، که کمک میکند تا آب اضافی، نمک، چربی (ادرار حاوی 4٪ چربی است) و سموم مانند اسید اوریک دفع شوند. این امر حفاظت موثر از علائم مورد بحث در بالا را فراهم میکند.
جلوگیری از سرطان
سرطان یکی از خطرناک ترین انواع بیماری ها میباشد که تاکنون جان بیش از 50 میلیون نفر را گرفته است. استفاده از مواد طبیعی مانند سنبل ختایی میتواند به شما در پیشگیری از سرطان کمک کند.
این گیاه سرشار از آنتی اکسیدان است. آنتی اکسیدان ها مهم ترین عامل در خنثی کردن آسیب های استرس اکسیداتیو رادیکال های آزاد هستند. رادیکال های آزاد با اکسیده کردن سلول های سالم بدن آن ها را به بافت های سرطانی تبدیل میکنند.
کاهش سندرم پیش قاعدگی
این سندرم مجموعه ای از علائم دردناک مانند علایم جسمی، روانی و احساسات مرتبط با چرخه ی قاعدگی در زنان میباشد. استفاده از این گیاه به دلیل خواص آرامش بخش میتواند به جلوگیری از گرفتگی ها و کرامپ های قاعدگی کمک کند.
در یک آزمایش که در سال2011 انجام شد، 50 خانم که دچار سندرم پیش قاعدگی شده بودند، از عصاره این گیاه مصرف کردند. بعد از یک دوره درمان یک هفتهای، 75 درصد آن ها اعتقاد داشتند علائمی مانند سردرد، گرفتگی شکمی، حالت تهوع، استفراغ و خستگی به شدت کاهش پیدا کرده است.
سنبل ختایی
ارتفاع گیاه به 50 تا 250 سانتی متر می رسد و ساقه های زیر زمینی آن کوتاه. قوی، گوشتی و دارای ریشهای فیبری بلند است . ساقه های آن افراشته، در قاعده به کلفتی بازو، مدور، توخالی و دارای شیار های طولی ظریف و در پایین مخلوط با رنگ قرمز است. برگها بسیار بزرگ به اندازه 60 تا 90 سانتی متر و 3 بار شانه ای بوده. دمبرگ های آن توخالی می باشد. برگچه های تخم مرغی شکل و در حاشیه اره ای نامنظم هستند. غلاف برگ بزرگ و بادکرده می باشد.
گل و میوه های این گیاه به رنگ سفید متمایل به زرد بوده که درون چترهایی به شعاع زیاد قرار دارد.
پیش کاسه ضعیف و شامل براکته های متعدد با نوکهای کوچک می باشد. گلبرگها دارای نوک نامحسوس و فاقد دندانه هستند. میوه بادار و به طول حدود 7 و عرض حدود 4 میلی متر است. پوست خارجی میوه از داخل آن جدا می شود.
این گیاه دارای بوی تند قوی و مزه شیرین می باشد.
از قسمت های دانه کامل و ریشه این گیاه به عنوان مصارف دارویی استفاده می شود.
محل رویش
تصور می شود که منشا اصلی این گیاه سوریه هند یا لهستان باشد. امروزه گیاه مزبور به صورت خودرو در سواحل دریای شمال و بالتیک تا شمال لاپلاند يافت شده و در مناطق دیگر جهان نیز کاشته می شود.
نحوه فرآوری
دانه آنجلیکا شامل میوه های این گیاه است که از تیرماه ماه جمع آوری شده در هوای آزاد یا در آون خشک گردیده . سپس به وسیله خرد کردن از چتر ها جدا می شود ، برگ آنجلیکا شامل بخش های هوایی این گیاه می باشد ریشه آنجلیکا شامل ریشه و ساقه های زیر زمینی خشک شده گیاه است.
ترکیبات میوه
شامل روغن های فرار که حاوی هگزا متیل فتالات ، آلفا، پینن ، بتا فلاندرن، بورنئول، کامفن، بتابیزابولن، لاکتون های ماکرو سیکلیک عامل ایجاد بو از قبیل 15 اکسی پنتا دکن لاکتون می باشد.
فورانوکومارین هایی از قبیل آنجلیسین، برگابتن، ایمپراتورین، اکسی پیوسدانین ، گزانتوتوکسین روغن ثابت، فیتوسترول هایی مانند سیتوسترول و سیگماسترول
ترکیبات برگ
روغن های فرار که عمدتأ حاوی میرسن (17 تا 29درصد)، پارا سیمن، لیمونن، سیس و ترانس آسيمن، آلفا فلاندرن، بتا فلاندرن و آلفا پینن است. فورانوکومارین ها شامل آنجلیسین، برگابتن، ایمپراتورین، ایزوایمپراتورین، اکسی پیوسدانین و آرخان جلیسین می باشد.
ترکیبات ریشه
فلاونوییدها، مشتقات کافئیک اسید از قبیل کلروژنیک اسید، روغن فرار که مهمترین اجزای تشکیل دهنده آن شامل آلفا و بتافلاندرن، آلفاپینن، لاكتون های ماکروسیکلیک شامل پنتا و هپتاد کانولید هستند. فورانو کومارین ها که شامل بر گاپتن ، گزانتوتوکسین، اسکوپولتین و اومبليفرون می باشند.
خواص درمانی
فورانو کومارین های موجود در میوه گیاه مزبور ، متوقف کننده رشد سلولی و عامل ایجاد سمیت نوری هستند. اثرات ضد اسپاسم، محرک ترشح شیره گوارشی و صفرا آور میوه این گیاه، ناشی از وجود ترکیبات آماروئيد آروماتیک آن می باشد.
روغن فرار و فورانوکومارین های موجود در برگ این گیاه شديداً موجب تحریک پوست و غشاء مخاطی می گردند درماتیت آنجلیکا اثرات ضد اسپاسم، محرک ترشح شیره گوارشی و صفرا آور برگ گیاه مزبور ناشی از وجود ترکیبات آماروئيد آروماتیک آن است.
خواص ریشه گیاه سنبل ختایی
ریشه این گیاه اثر ضد اسپاسم، صفرا آور، محرک ترشح شیره های معدی دارد.
فرآورده های حاصل از ریشه این گیاه به عنوان سرخ کننده ملایم پوست و نیز جهت درمان نقرس، برونشیت، اختلالات قاعدگی، بی اشتهایی، سوء هاضمه توأم با گرفتگی های خفیف گوارشی، اختلالات کبدی و صفراوی تجویز می گردند
خواص میوه گیاه سنبل ختایی
فرآورده های حاصل از میوه گیاه به صورت داخلی برای درمان ناراحتی های کلیه و مجاری ادرار، روده ها، مجاری تنفسی و همچنین جهت درمان ناراحتی های مفصلی و عصبی استفاده می شود. فرآورده های مزبور همچنین به عنوان معرق مصرف گردیده، سابقا نیز در درمان مالاریا تجویز می شده است.
از فرآورده های حاصل از میوه این گیاه جهت مصارف خارجی به صورت پماد جهت درمان آلودگی با شپش تن استفاده می شود.
خواص برگ گیاه سنبل ختایی
از برگ این گیاه به عنوان مدر و معرق استفاده می شود.
عوارض جانبی و هشدارها
تاکنون هیچ گونه عارضه جانبی مضر و خطرناک ناشی از مصرف صحیح مقادیر درمانی گیاه مزبور مشاهده نشده است ولی ممکن است در برخی موارد به دنبال تماس با شیره گیاه، بیماری فتودرماتوز ایجاد شود.
استفاده در دوران بارداری
از فرآورده های حاصل از اندام های هوایی و میوه این گیاه در هنگام بارداری مجاز نمی باشد.
فلورائوکوماربین های موجود در ریشه موجب حساس ساختن پوست به نور شده که این امر خود باعث التهاب پوست در معرض پرتوهای فرابنفش می گردد. بنابراین توصیه می شود در هنگام گرفتن حمام آفتاب یا تماس با مقادیر زیاد پرتو فرابنفش، از مصرف فرآورده های حاوی ریشه گیاه خودداری گردد.
نسبتا مخاطره آمیز
مصرف همزمان این گیاه با داروهای ضد انعقاد و لخته خون ممکن است موجب افزایش خطر خونریزی گردد.
کم مخاطره
هپارین هایی با وزن مولکولی کم مصرف همزمان این گیاه با داروهای مزبور ممکن است موجب افزایش خطر خونریزی گردد.
نحوه مصرف
از ریشه پودر شده و سایر فرآورده های جالينوسی خوراکی به صورت داخلی استفاده می شود.
عصاره مایع (1 به 1)، اسانس، تنتور (5 به 1) به صورت فراورده های این گیاه استفاده می شود.
این گیاه در قسمت وسیعی از اروپا و آسیا خصوصا در مناطق شمالی و در ارتفاعات یافت می شود. این گیاه را در باغچه ها و مزارع نیز می کارند.
دوران گلدهی: تیر تا اواخر مرداد
ریشه ها از شهریور تا اواخر مهر و میوه ها شهریور
برای تهیه دارو از ریشه و میوه آن استفاده می شود. ریشه ها را در پاییز سال دوم یعنی زمانی که بیشترین مقدار اسانس های روغنی در آن موجود است از زمین در می آورند. ریشه ها را ابتدا کاملا پاک می کنند و می شویند و پس از خرد کردن در خشک کن با حرارت حداکثر 35 درجه سانتیگراد خشک می کنند.
میوه ها را به تدریج که گلها به مرحله رسیدگی می رسند، جمع آوری می کنند. به این ترتیب که گلها را روی یک پارچه پهن کرده، پس از خشک شدن، آنها را تکان می دهند تا میوه ها از گل ها جدا شوند. هر دو قسمت جمع آوری شده اسانس روغنی، اسیدهای آلی، مواد تلخ، تانن و قند دارند.
مصرف این گیاه به عنوان آرام کننده سیستم اعصاب، میگرن و ناراحتیهای عصبی را کاهش داده تشنجات را تسکین می دهد. در داروسازی به عنوان مواد افزودنی برای معطر ساختن های جوشانده های دارویی به کار می رود و به خاطر اثر مواد تلخ و خاصیت هضم کننده آن مورد استفاده قرار میگیرد. در مصارف خارجی از این گیاه در حمام ها و غرغرهها استفاده می شود.
سنبل ختایی یک گیاه عسل دهنده بسیار خوب است.
سنبل خطایی گیاهی است علفی دو ساله بلند، ارتفاع آن بیش از یک متر است. معطر با برگهای بزرگ دارای بریدگی و تقسیمبندی شده، هر یک از تقسیمات برگ نوک تیز دندانهدار میباشد. ساقه آن شیاردار استوانهای به رنگ سبز مایل به قرمز. گلهای آن سفید به صورت چتر در انتهای شاخه گلدهنده ظاهر میشود.
فواید سنبل ختایی
برگ ها : عمدتاً برای مشکلات سوء هاضمه و اختلالات تنفسی استفاده می شود.
ریشه : برای بیماریهای گوارشی و تنفسی مصرف می شود و باعث تقویت کبد شده و نیز اشتهاآور می باشد. در تسکین دردهای روماتیسمی و آرتروز موثر بوده و باعث افزایش تعرق بدن می شود.
میوه : میوه آن خواصیت محرک و معرق و نرم کننده سینه می باشد.
اثرات سنبل بر بدن ضد اسپاسم ، ضد نفخ ،افزایش دهنده تعرق بدن ، ضد التهاب موضعی ، خلط آور ، ادرارآور ،تقویت کننده دستگاه گوارش ، ضد روماتیسم ، محرک رحم ،خونساز ،ملین.
مضرات
از مصرف منظم و زیاد این گیاه در هنگام بارداری خودداری نمایید زیرا محرک رحم می باشد.
طرز استفاده
دم کرده 20گرم ریشه خشک آن در یک لیتر آب جوش مفرح و معرق و نیرو دهنده ، مقوی ، بادشکن ، خلط آور ، قاعده آور ، و ضد تشنج است. کم خونی را درمان می کند.
ترکیبات
این گیاه سرشار از فورانوکومارین مانند گزانتوکسین , ایمپراتورین , آنجلیس و در ریشه این گیاه آلفا-فلاندرن , آلفا-پینن , هایدروکسی و وجود دارد.
از نظر ترکیبات شیمیایی و مواد عامله ،ریشه و قسمت زیر زمینی خشک آنژلیک در حدود 0/35 درصد اسانس روغنی فرار دارد و در میوه آن (1/3 -1/2)درصد اسانس یافت می شود. مواد عمده موجود در اسانس آنژلیک عبارتند از بتا فلاندرن و به علاوه در اسانس ریشه آنژلیک که در هوا خشک شده باشد مواد د-الفا-فلاندرن،آلفا-پینن و هایدروکسی پنتادکانوئیک اسید و آلفا-متیل بوتیریک اسید یافت می شود.
در ریشه ها و ثمر آنژلیک چند فروکامارین نظیر آنژلیسین،برگاپتن،کزانتوتوکسین وجود دارد و به علاوه اومبلی پرنین و چند فنل نیز در آن مشخص شده است
بررسی های شیمایی جدیدتری نشان می دهد که کیفیت اسانس آنژلیک با شرایط اقلیمی محل رویش طبیعی آن ارتباط داردهر چقدر ارتفاع از سطح دریای محل رویش طبیعی آن بیشتر باشد ،عطر بیشتر و با کیفیت بهتری می دهد.
از گیاه آنژلیک 9 نوع ماده کومارین جداشده است از جمله یک کومارین جدید به نام آرکی سین در آن مشخص شده است
دیگه نگو شام چی بپزم !! ○مجله آشپزی شکمو○
مشاهده